Gratis proefles uit de cursus Privacy en dossiervoering (AVG in de zorg)

Wat is de AVG en waarom relevant in de zorg?

De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) regelt hoe persoonsgegevens, waaronder gezondheidsgegevens, mogen worden verzameld, gebruikt en gedeeld. In de zorg is dit extra relevant omdat cliëntdossiers gevoelige informatie bevatten die, bij onzorgvuldig gebruik, grote impact kan hebben op de privacy en het vertrouwen van de cliënt. Zorgvuldige omgang met gegevens is een dagelijkse verantwoordelijkheid van iedere zorgverlener, en niet alleen een taak voor de juridische afdeling.

Wat is de AVG?

De AVG is een Europese verordening die sinds 25 mei 2018 van toepassing is. Ze vervangt de oude Wet bescherming persoonsgegevens en bepaalt wat een organisatie met persoonsgegevens mag doen. Een persoonsgegeven is alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare persoon. Iemand is identificeerbaar als hij direct of indirect te herkennen is, bijvoorbeeld aan de hand van een naam, een identificatienummer of locatiegegevens. Ook gegevens die pas in combinatie met andere gegevens naar een persoon leiden, zijn dus persoonsgegevens. De AVG geeft de persoon om wie het gaat ook rechten, zoals inzage in de eigen gegevens, correctie van onjuiste gegevens en in bepaalde gevallen verwijdering.

Waarom is de AVG extra belangrijk in de zorg?

Gegevens over gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens. Dat zijn gegevens die door hun aard extra gevoelig zijn en daarom extra bescherming krijgen. Onder gegevens over gezondheid vallen alle gegevens over de lichamelijke of geestelijke gezondheid van een persoon, ook gegevens over verleende zorg waaruit iets blijkt over zijn gezondheidstoestand. Denk aan een diagnose, een beperking, een medische voorgeschiedenis of een behandeling. Het verwerken van bijzondere persoonsgegevens is in principe verboden, tenzij er een wettelijke uitzondering geldt. Voor de zorg bestaat zo'n uitzondering: gegevens mogen worden verwerkt als dat nodig is voor het verstrekken van zorg of behandeling. Dat geeft jou geen vrijbrief. Je mag alleen vastleggen en inzien wat nodig is voor de zorg die je levert. Daarnaast speelt vertrouwen een grote rol. Een cliënt vertelt alleen open over zijn situatie als hij erop kan rekenen dat die informatie veilig is.

De basisprincipes van de AVG

De AVG werkt met een aantal beginselen die je in je dagelijks werk terugziet:

- Rechtmatigheid, behoorlijkheid en transparantie: je gebruikt gegevens alleen op een grondslag die de wet toestaat, en de cliënt weet waarvoor.

- Doelbinding: je verzamelt gegevens voor een duidelijk doel, bijvoorbeeld het leveren van zorg, en gebruikt ze niet voor iets anders.

- Dataminimalisatie: je legt niet meer vast dan nodig is voor dat doel.

- Juistheid: de gegevens in het dossier kloppen en worden zo nodig bijgewerkt.

- Opslagbeperking: je bewaart gegevens niet langer dan nodig of wettelijk verplicht.

- Integriteit en vertrouwelijkheid: je zorgt voor goede beveiliging, zodat alleen wie dat nodig heeft bij de gegevens kan.

De AVG in je dagelijks werk

In de zorg mogen alleen mensen met een zorgrelatie met de cliënt bij diens gegevens. Dat vraagt dagelijks om keuzes: je opent een dossier alleen als het nodig is voor je werk, je verstuurt gegevens via een beveiligd kanaal, je vergrendelt je scherm als je even weggaat en je voert gesprekken over cliënten op een plek waar niemand meeluistert. Cliënten hebben recht op inzage in hun dossier en mogen ook weten wie er in hun dossier heeft gekeken. Alleen persoonlijke werkaantekeningen van een zorgverlener vallen hier niet onder.

Gaat er iets mis, bijvoorbeeld door een verkeerd verzonden e-mail, een verloren telefoon of een open dossier op een scherm? Dan kan sprake zijn van een datalek. Een organisatie moet een datalek binnen 72 uur na ontdekking melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens, tenzij het niet waarschijnlijk is dat het een risico oplevert voor de betrokkenen. Elk datalek moet ook worden geregistreerd in het datalekregister van de organisatie. Daarom is het belangrijk dat jij een mogelijk datalek direct meldt volgens het protocol van je organisatie. Jij beoordeelt niet zelf of het ernstig genoeg is, dat doet de organisatie.

Maak een account om verder te gaan met deze cursus